Γέροντας Πορφύριος

«'Οταν έρθει να κατοικήσει σε όλο το χώρο της ψυχής μας ο Χριστός, τότε φεύγουν όλα τα προβλήματα, όλες οι πλάνες, όλες οι στενοχώριες. Τότε φεύγει και η αμαρτία».

«Να κάνετε μετάνοιες, όταν προσεύχεσθε. 'Εστω και αν αυτό σας κουράζει. Η προσευχή που συνοδεύεται από εκούσια θυσία, γίνεται πιο ευάρεστη στο Θεό και πιο αποτελεσματική».

Ο Γέροντας συμβούλευε τα πνευματικά του τέκνα να προσεύχονται για τους άλλους, ακολουθώντας το δικό του παράδειγμα: «Ξέρετε, αισθάνομαι ότι με τις προσευχές μου σας βοηθώ πολύ». «'Οταν προσεύχεστε για κάποιον άνθρωπο που τον επηρεάζει ο διάβολος με τα αμαρτωλά πάθη, μην του το λέτε, γιατί θα το μάθει ο διάβολος και θα ξεσηκώσει αντίσταση στην ψυχή του και η προσευχή σας δεν θα φέρει κανένα αποτέλεσμα. Να προσεύχεστε γι' αυτόν μυστικά και η προσευχή θα τον βοηθάει».

«Η ευτυχία μπορεί να υπάρξει, αλλά απαιτείται μια προϋπόθεση: Να έχουν αποκτήσει οι σύζυγοι πνευματική περιουσία, αγαπώντας το Χριστό και τηρώντας τις εντολές του. 'Ετσι θα φτάσουν να αγαπιούνται αληθινά μεταξύ τους και να είναι ευτυχισμένοι. Διαφορετικά θα είναι ψυχικά φτωχοί, δεν θα μπορούν να δώσουν αγάπη και θα έχουν δαιμονικά προβλήματα, που τους κάνουν δυστυχισμένους».

«Ζωή χωρίς Χριστό, δεν είναι ζωή. Πάει τελείωσε. Αν δεν βλέπεις το Χριστό σε όλα σου τα έργα και τις σκέψεις, είσαι χωρίς Χριστό».

«Να λες πάντα την αλήθεια.

Να κάνεις τα πάντα με ηρεμία.

Να προσεύχεσαι για να γίνεις καλύτερος».

«Να εκκλησιάζεσαι πολύ τακτικά, να εξομολογείσαι συχνά και να κοινωνείς και θα σου φεύγουν όλες οι φοβίες και τα ψυχικά τραύματα που έχεις».

«..Πρέπει να βάζεις χρώμα στη φωνή σου. Να ακούγονται όλα τα φωνήεντα καθαρά. Να μη κόβεις σύμφωνα που έχουν στο τέλος οι λέξεις και να μη βιάζεσαι».

«'Οταν σε μαλώνει η γυναίκα σου καμιά φορά..... Πήγαινε μια βόλτα και όταν της περάσει και είναι εκεί στην κουζίνα και μαγειρεύει, χάϊδεψέ της λίγο το κεφάλι της ή δώσ' της και κανένα φιλί στο μάγουλό της. Της αρέσει και θα τα ξεχάσει όλα, ότι προηγουμένως της έκανες».

«..Μα θαύματα γίνονται συνέχεια κάθε μέρα και κάθε νύχτα. Εσείς δεν τα βλέπετε;»

«Να ψηφίζετε, παιδί μου, μόνο χριστιανούς ανθρώπους και όχι αθέους, γιατί αυτοί οι τελευταίοι κάνουν πολύ ζημιά στην Εκκλησία».

«'Οταν διαβάζεις την Αγία Γραφή μου έλεγε, γιατί πρέπει να τη διαβάζεις συνέχεια για να φωτισθείς, ή τους βίους Αγίων, ή τα άλλα εκκλησιαστικά βιβλία και βρίσκεις κάποια πρόταση ή λέξη που σου έκανε εντύπωση, να σταματάς εκεί αρκετά, να την ψάχνεις καλά και θα δείς πόσο θα ωφελείσαι απ' αυτό».

«Να εξομολογείσαι τακτικά και καλά, γιατί και Πατριάρχης να είσαι, αν δεν εξομολογείσαι δεν σώζεσαι».

«Να μιμήσαι στην πραότητα, την ακακία, την αγάπη και την ταπείνωση το Χριστό μας».

«Να προσεύχεσαι και να αγαπάς. Να αγαπάς το Θεό και τους ανθρώπους. Δεν βλέπεις εδώ τι κάνει η αγάπη το Χριστού; Να μη λες μέσα σου «με αγαπούν οι άλλοι;» Αν τους αγαπάς εσύ πρώτα, να ξέρεις ότι και αυτοί σε αγαπούν το ίδιο».

«Να μη παρακαλάς το Θεό να σου παίρνει τις διάφορες αρρώστιες, ούτε να τον εκβιάζεις στην προσευχή σου γι αυτές, αλλά να τις υπομένεις με πολύ υπομονή και καρτερικότητα και θα δεις πόσο θα ωφελείσαι».

«Πρόσεχε να μη μεταλαμβάνεις από συνήθεια.

Να είναι για σένα η κάθε κοινωνία όπως την πρώτη φορά που μετάλαβες και σα να είναι και η τελευταία σου, πριν πεθάνεις».

«Να μην κάθεσαι μέσα, να φεύγεις έξω στη φύση».

«Δεν πρέπει να ζητάμε την αγάπη των άλλων. Πρέπει εμείς να τους αγαπάμε πρώτα και να μην αγωνιούμε για την αγάπη τους. Τότε, κάποτε θα μας την ανταποδώσουν».

«Οι γυναίκες που ζηλεύουν τους άνδρες τους παθαίνουν πολλές φορές αρρώστιεςκ.... 'Ολες οι αρρώστιες προέρχονται από τις στενοχώριες. Ακόμα και η πέτρα στα νεφρά».

«'Οσο πιο μακρυά από το Θεό είναι ο άνθρωπος, τόσο πιο πολύ στενοχωριέται και ταλαιπωρείται από διάφορα πράγματα».

«πρέπει να πηγαίνουμε στον πνευματικό μας όταν έχουμε κάτι που μας βασανίζει».

«τα παιδιά έχουν προβλήματα όταν οι γονείς δεν είναι εντάξει.... Δεν πρέπει να τα μαλώνουμε αλλά να τα συμβουλεύουμε συνέχεια... 'Αν θέλουμε να κάνουν κάτι, πρέπει πρώτα να δίνουμε εμείς το καλό παράδειγμα και έπειτα να σηκώνουμε τα χέρια στο Θεό».

«Σου έρχονται φοβίες μερικές φορές, όπως μου λές, γιατί δεν αγαπάς πολύ το Χριστό».

«'Οσο πιο επιθετικό είναι ένα παιδί, τόσο πιο ευαίσθητο είναι».

«Τουλάχιστον άν δεν μπορείς να προχωρήσεις μπροστά, μη πάς προς τα πίσω». (επαναμβανόμενη αμαρτία).

'Οταν η ψυχή είναι ταραγμένη, θολώνει το λογικό και δε βλέπει καθαρά. Μόνο, όταν η ψυχή είναι ήρεμη, φωτίζει το λογικό, για να βλέπει καθαρά την αιτία κάθε πράγματος. •Η ψυχή είναι πολύ βαθιά και μόνο ο Θεός τη γνωρίζει. •Γιατί να κυνηγάμε τα σκοτάδια; Να, θα ανάψουμε το φως και τα σκοτάδια θα φύγουν μόνα τους. Θα αφήσουμε να κατοικήσει σ' όλη την ψυχή µας ο Χριστός και τα δαιμόνια θα φύγουν μόνα τους. 'Οταν έρθει μέσα μας ο Χριστός, τότε ζούμε μόνο το καλό, την αγάπη για όλο τον κόσμο. Το κακό, η αμαρτία, το μίσος εξαφανίζονται μόνα τους, δεν μπορούν, δεν έχουν θέση, να μείνουν. •Να µην ενδιαφέρεσαι αν σε αγαπούν, αλλά αν εσύ αγαπάς το Χριστό και τους ανθρώπους. Μόνο έτσι γεμίζει η ψυχή. •Στην ψυχή, που όλος ο χώρος της είναι κατειλημμένος από το Χριστό, δεν μπορεί να µπει και να κατοικήσει ο διάβολος, όσο κι αν προσπαθήσει, διότι δεν χωράει, δεν υπάρχει κενή θέση γι' αυτόν.

Ο σκοπός μας δεν είναι να καταδικάζουμε το κακό, αλλά να το διορθώνουμε. Με την καταδίκη ο άνθρωπος μπορεί να χαθεί, με την κατανόηση και βοήθεια θα σωθεί

•Το κακό αρχίζει από τις κακές σκέψεις. /Oταν πικραίνεσαι και αγανακτείς, έστω µόνο µε τη σκέψη, χαλάς την πνευµατική ατµόσφαιρα. Εµποδίζεις το 'Αγιο Πνεύµα να ενεργήσει και επιτρέπεις στο διάβολο να μεγαλώσει το κακό. Εσύ πάντοτε να προσεύχεσαι, να αγαπάς και να συγχωρείς, διώχνοντας από μέσα σου κάθε κακό λογισµό.

•Ο άνθρωπος του Χριστού πρέπει ν' αγαπήσει το Χριστό, κι όταν αγαπήσει το Χριστό, απαλλάσσεται απ' τό διάβολο, από την κόλαση και από το θάνατο.

Να προσεύχεσαι χωρίς αγωνία, ήρεμα, µε εμπιστοσύνη στην αγάπη και την πρόνοια του Θεού. Δεν πρέπει να πολεμάτε τα παιδιά σας, αλλά τον σατανά που πολεµά τα παιδιά σας. Να τους λέτε λίγα λόγια και να κάνετε πολλή προσευχή. Η προσευχή κάνει θαύματα. Δεν πρέπει η μητέρα να αρκείται στο αισθητό χάδι στο παιδί της, αλλά να ασκείται στο πνευματικό χάδι της προσευχής. Η σωτηρία του παιδιού σας περνάει μέσα από τον εξαγιασμό το δικό σας. Ο αγιασμός δεν είναι ακατόρθωτο πράγμα, είναι μάλιστα εύκολος, φθάνει εσείς να αποκτήσετε ταπείνωση και αγάπη. 'Αν θέλεις μπορείς να αγιάσεις και μέσα στην Οµόνοια.

Να παρακαλάς το Θεό να συγχωρήσει τις αμαρτίες σου. Κι ο Θεός, επειδή θα τον παρακαλάς πονεμένος και ταπεινωμένος, θα σου συγχωρήσει τις αμαρτίες σου και θα σε κάνει καλά και στο σώμα. 'Οταν προσεύχεσαι, να ξεχνάς την σωματική σου αρρώστια, να την αποδέχεσαι σαν κανόνα, σαν επιτίμιο, για την άφεση των αμαρτιών σου. Για τα παραπέρα µην ανησυχείς, άφησέ τα στο Θεό κι ο Θεός ξέρει τη δουλειά Του. Οι ασθένειες µας βγάζουν σε καλό, όταν τις υπομένουμε αγόγγυστα, παρακαλώντας το Θεό να µας συγχωρήσει τις αμαρτίες και δοξάζοντας το όνομά Του. Η μεγάλη λύπη και η στενοχώρια δεν είναι από το Θεό, είναι παγίδα του διαβόλου. Να γεμίσεις την ψυχή σου με Χριστό, με θείο έρωτα, µε χαρά. Η χαρά του Χριστού θα σε γιατρέψει. Ο Θεός φροντίζει ακόμη και για τις πιο μικρές λεπτομέρειες της ζωής µας. Δεν αδιαφορεί για µας, δεν είμαστε µόνοι στον κόσµο. Ο Θεός µας αγαπάει πολύ, µας έχει στο νου Του κάθε στιγμή και µας προστατεύει. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό και να µή φοβούμαστε τίποτε.

Μόνο η χάρη του Θεού, µόνο η αληθινή αγάπη µας, που θυσιάζεται μυστικά για τους άλλους, μπορεί να σώσει και τους άλλους και µας. •Η αγάπη χρειάζεται θυσίες. Να θυσιάζουµε ταπεινά κάτι δικό µας, που στην πραγµατικότητα είναι του Θεού. •Ευτυχία μέσα στο γάμο υπάρχει, αλλά απαιτεί μια προϋπόθεση: να έχουν αποκτήσει οι σύζυγοι πνευματική περιουσία, αγαπώντας το Χριστό και τηρώντας τις εντολές Του. 'Ετσι θα φτάσουν να αγαπιούνται αληθινά μεταξύ τους και να είναι ευτυχισµένοι.

•Είναι προτιµότερο να αποτύχεις σαν λαϊκός, παρά σαν µοναχός.

•Ο ορθόδοξος ασκητισμός δεν είναι µόνο για τα μοναστήρια, αλλά και για τον κόσµο.

•Πολλοί λένε ότι η χριστιανική ζωή είναι δυσάρεστη και δύσκολη, εγώ λέω ότι είναι ευχάριστη και εύκολη, αλλά απαιτεί δυο προϋποθέσεις: ταπείνωση και αγάπη.

•Αν έρθει η χάρη του Θεού, όλοι και όλα αλλάζουν, έλα όμως που για να έρθει, χρειάζεται πρώτα να ταπεινωθούµε! •Μπορεί κάποιος να μιλάει για τις αμαρτίες του και να είναι υπερήφανος κι άλλος να μιλάει για τις αρετές του και να είναι ταπεινός. •Να είμαστε ταπεινοί, αλλά να μην ταπεινολογούμε. Η ταπεινολογία είναι παγίδα του διαβόλου, πού φέρνει την απελπισία και την αδράνεια, ενώ η αληθινή ταπείνωση φέρνει την ελπίδα και την εργασία των εντολών του Χριστού. •Δε γίνεται κανείς χριστιανός µε την τεμπελιά, χρειάζεται δουλειά, πολλή δουλειά.

•Το παν είναι να αγαπήσει ο άνθρωπος το Χριστό και όλα τα προβλήματα τακτοποιούνται. •Και τώρα το 'Αγιο Πνεύμα θέλει να μπει στις ψυχές µας, όπως και τότε, αλλά σέβεται την ελευθερία µας, δε θέλει να την παραβιάσει. Περιμένει να του ανοίξουμε µόνοι µας την πόρτα και τότε θα μπει στην ψυχή µας και θα την µεταµορφώσει. 'Οταν έρθει και κατοικήσει σ' όλο το χώρο της ψυχής µας ο Χριστός, τότε φεύγουν όλα τα προβλήματα, όλες οι πλάνες, όλες οι στενοχώριες. Τότε φεύγει και η αµαρτία.

Ο διάβολος αφού επί αιώνες πολέμησε να βγάλει την εκκλησία έξω από τον κόσμο και απέτυχε, τώρα αγωνίζεται να βάλει τον κόσμο μέσα στην εκκλησία. Και τον αγώνα αυτό της εκκοσμίκευσης τον κάνει επιμελώς κρυπτόμενος, μέχρι σημείου να πείθει ορισμένους ότι δεν υπάρχει.

Θάτανε φρικτό και βλακώδες να χαθή ένας άνθρωπος στην αιώνια κόλασι, επειδή δεν θέλει να αποβάλη την κακία και την έχθρα προς τον ομοιοπαθή συνάνθρωπό του.

Ο κλέπτης ο πιασμένος και μετανοημένος, η πόρνη η γνωστή και ντροπιασμένη, η ταπεινωμένη κι η μετανοημένη είναι πολύ ανώτερη από εμάς με τα καλά ονόματα και τον άγνωστο μας κι αμφίβολο βίο.

Καλό είναι να υπογράφετε ένα χαρτί με εκείνον, που θα σας επισκευάση το σπίτι σας ή κάτι σημαντικό, για να μη στενοχωρηθήτε ύστερα και να τρέχετε στον εξομολόγο.

Πρόσεχε ακόμη και τον ήχο της μηχανής (αυτοκινήτου) και να τον αναγνωρίζης, ούτως ώστε, αν κάποτε αλλάξη, να ξέρης ότι κάτι δεν πάει καλά, κάτι δεν λειτουργεί καλά. Η προσοχή είναι μεγάλο προτέρημα για την επιτυχία κάθε νέου.

Πίστις δεν σημαίνει, πάντοτε, βεβαιότητα για τη θεραπεία, αλλά σημαίνει πρωτίστως εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού.

Πίστευε δε ότι οι ιατροί κάνουν πολλά λάθη κι έτσι είναι λογικό οι ασθενείς να παίρνουνε από περισσότερους του ενός ιατρού συμβουλές.

'Αλλο είναι να σου έλθη κάτι εκ Θεού κι άλλο να πάθης μια ζημιά για λόγους απροσεξίας, που δεν επιτρέπεται να το παθαίνη ένας. .. Εγώ την έπαθα σαν χωριάτης, δηλαδή το έπαθα απο επιπολαιότητα, επειδή δεν πρόσεξα, κι επειδή μου έκαναν την θεραπεία της κορτιζόνης, που δεν έπρεπε.

Το «ελέησόν με» (στην ευχή) πρέπει να λέγεται πιο ικετευτικά. Σαν ακριβώς να ζητούσαμε κάτι από κάποιον επίγειον άρχοντα κι όχι με σκληρότητα, γιατί κι ο Χριστός είναι πρόσωπο και δεν επιτρέπεται να του ζητάμε πράγματα με τρόπο μηχανικό. (παρ. με γλυκύτητα όπως ζητάμε κάτι από τον πατέρα μας) ... Δεν είναι σωστό στος εκκλησίες, οι προσευχές να γίνονται τροχάδης ούτε οι μοναχοί πρέπι να τρώνε τα λόγια της προσευχής.

Πολλοί άνθρωποι, πολλές φορές, θέλουν να κάνουν το καλό, αλλά από την ενέργειά τους, αντί να γίνη καλό, βγαίνει κακό. Πρέπει να ζυγίζουμε τα πράγματα και μία και δύο και δέκα φορές και να βεβαιωνώμαστε ότι η πράξη και η ενέργειά μας δεν πρόκειται, να φέρη αντίθετα αποτελέσματα. Κι άν αμφιβάλλουμε, ότι η ενέργειά μας δεν θα φέρη το καλό, θα πρέπη να συμβουλευθούμε ανθρώπους έμπειρους επί του θέματος κι ακόμη να πάρουμε και την ευλογία του πνευματικού μας, όπως κάνουν και οι μοναχοί στα μοναστήρια, γιατί, κι εμείς στον κόσμο ζούμε κι ενεργούμε σαν σε μοναστήρι με γεροντάδες και πνευματικούς. Αυτή είναι η σειρά της Εκκλησίας κι η Ορθοδοξία.

Σημείο πλάνης είναι να αισθάνεται ανώτερος των ασκητών, επειδή έδωσε ελεημοσύνη ή κήρυξε το ευαγγέλιο, το οποίο ο ίδιος δεν το τηρεί.

...Να γίνης εσύ καλή και σωστή κι ο σύζυγός σου, βλέποντας την καλωσύνη σου και την ευγένειά σου, θα γίνει κι αυτός καλός..... Τι να σου κάνω, αφού θέλης να παίζης τη χαζή και να μη θέλης να καταλάβης το συμφέρον σου.

Σε έδειρα βρέ, για να μη το ξανακάνης.. Δεν σε έδειρα, για να πονέσης, αλλά για να λειτουργήση λίγο ο εγκέφαλός σου.

Είμεθα όλοι άνθρωποι, ομοιοπαθείς με σάρκα και πρέπει να είμαστε ο ένας συμπαθής προς τον άλλο κι ανάλογα, αν ο άλλος λυπάται, να λυπώμαστε κι εμείς κι αν χαίρεται να χαιρώμαστε μαζί του.

Τον ρωτήσαμε για μια συγκεκριμένη περίπτωση να μας πει πώς εργάζεται ο διάβολος, κι άρχισε να μας εξηγή. Να! Μας έλεγε, αυτό το δαιμόνιο στηρίζει εκείνο το δαιμόνιο κι εκείνο συντηρεί το εξής δαιμόνιο. Αν ο άνθρωπος κτυπήση το βασικό δαιμόνιο, τότε καταρρέουν και τα επόμενα. Κλειδί δε στον πνευματικό αγώνα είναι η νηστεία και η λογική διατροφή, αλλά θεμέλιο και βάσεις είναι η αγάπη προς τον Χριστόν, η ταπείνωσις και η ερώτησις, η υποταγή σε γέροντα. Ο αγώνας που γίνεται με το θέλημα μας είναι μπερδεμένος.

Έλεγε ο πατήρ Πορφύριος ότι γνώριζε νέους που είχαν εκ φύσεως τη φύσι πλησίον του αντίθετου φύλου δηλαδή, ενώ ήσαν αγόρια, αισθανόντουσαν περισσότερο σαν κορίτσια και το αντίθετο, αλλά όχι μόνο δεν εξετράπησαν προς το κακό της αντίθετης φύσεως αλλά και τη δική τους φύσι κι αυτή την κράτησαν δεμένη με τις σκέψεις της σωφροσύνης κι αγιοσύνης και διήνυσαν τη ζωή τους σαν επίγειοι άγγελοι και άρπαξαν το μεγάλο στεφάνι της παρθενίας, από το χέρι του στεφανοθέτου Χριστού. Και φυσικά, κατά το μέτρο του πειρασμού είναι ανάλογη και η λαμπρότης του στεφάνου που χαρίζει ο Κύριος. Συνεπώς έλεγε ο πατήρ Πορφύριος, ανάλογα με τους πειρασμούς, είναι και τα στεφάνια. Γι' αυτό κι οι μεγαλομάρτυρες τιμούνται με ιδιαίτερο σεβασμό. Ο σωστά σκεπτόμενος άνθρωπος δεν αγανακτεί για τον πειρασμό που του παραχώρησε ο Κύριος, αλλά χαίρεται κι ευχαριστεί για την τιμή που του γίνεται.

Έλεγε πάλιν ο γέρων ότι πάνω στη γη ο άνθρωπος πρέπει να γίνη άγιος κι αυτό πρέπει νάναι η επιδίωξη κάθε ανθρώπου. Κι επειδή πολλοί είναι, που φλέγονται από την επιθυμία αυτή, αλλά παρά τις προσπάθειες τους, οι ταραχές κι οι πειρασμοί του κόσμου δεν τους αφήνουν να επιτύχουν την επιθυμητή αγιότητα, πρέπει ο άνθρωπος, που έχει τις προϋποθέσεις, να ακολουθήση την φωτεινή εκείνη οδό της αποτάξεως του κόσμου και όσων ανήκουν στον κόσμο. Έτσι μέσα στις αγρυπνίες και τις μεγάλες ακολουθίες και ζώντες σαν άγγελοι με σάρκα, ανεπαισθήτως, μετατρέπονται σε αγίους.

Όταν ο γέρων Πορφύριος ήταν νεώτερος και υγιής, εξομολογούσε πολλούς πιστούς και, σαν ευσπλαχνικός πατέρας, ό,τι κι αν του λέγανε, τους τα συγχωρούσε όλα. Μόνο που τους έκανε στο τέλος μία ερώτησι. Έχεις κακία με κανένα; Κι άν ένας του έλεγε ότι δεν κρατεί κακία με κανένα, τον αγαπούσε πολύ, άν όμως του έλεγε ότι έχει έχθρα με τον αδελφό του ή τη νύφη του ή με κάποιο άλλο πρόσωπο, άρχιζε να του αναπτύσση το μυστήριο της συγχωρητικότητας και του ελέους προς τον συνάνθρωπο μας, γιατί το πταίσμα του πλησίον μας, όσο μεγάλο κι άν φαίνεται, στην πραγματικότητα, μπροστά στα πταίσματα μας προς το Θεό είναι ελάχιστο κι όμως αυτή τη μεγαλοψυχία μας θα εκμεταλλευθή ο Θεός για να μας συγχωρήση αμαρτίες, για τις οποίες δεν υπάρχει αριθμός. Μάλιστα θάτανε φρικτό και βλακώδες να χαθή ένας άνθρωπος στην αιώνια κόλασι, επειδή δεν θέλει να αποβάλη την κακία και την έχθρα προς τον ομοιοπαθή συνάνθρωπο του.

Ένας καλός μοναχός, περίπου πενήντα ετών, από το Άγιον Όρος, γνώριζε τον πατέρα Πορφύριο από τότε, που ζούσε στο Άγιον Όρος και ζήτησε να πάμε να τον δούμε. Επειδή αυτός ήτανε άνθρωπος της νοεράς προσευχής, ζητούσε από τον γέροντα να του μιλήση πώς να προσεύχεται και πώς να χρησιμοποιή την προσευχή του Χριστού, το Κύριε Ιησού Χριστέ, Ελέησον με. Ο γέροντας τότε μας ζήτησε να κάνουμε μεγαλοφώνως την προσευχή, πρώτα ο Αγιορείτης και ύστερα οι άλλοι, που παρευρισκόμαστε εκεί. Τότε ο γέροντας είπε οτι το "ελέησον με" πρέπει να λέγεται πιο ικετευτικά. Σαν ακριβώς να ζητούσαμε κάτι από κάποιον επίγειον άρχοντα κι όχι με σκληρότητα, γιατί κι ο Χριστός είναι πρόσωπο και δεν επιτρέπεται να του ζητούμε πράγματα με τρόπο μηχανικό. Κι έφερνε το εξής παράδειγμα. Αν, έλεγε, ένα παιδί πήγαινε στον πατέρα του και του έλεγε: "Πατέρα μου, δώσε μου τριάντα χιλιάδες να αγοράσω ρούχα και παπούτσια" και τόλεγε με σκληρότητα και δίχως το κατάλληλο καλό ικετευτικό ύφος, ο πατέρας θα έλεγε ότι "το παιδί του για να μιλάη έτσι θάχη τρελλαθή, γιατί μόνο, όταν σαλεύουν τα μυαλά κάποιου ομιλεί σκληρά κι άκαμπτα". Αν όμως το παιδί χρησιμοποιήση τα ίδια λόγια με γλυκύτητα, ο πατέρας χαίρεται για το παιδί του και του δίνει τις τριάντα χιλιάδες δραχμές, αλλά και περισσότερα. Και συνέχισε κι έλεγε ότι δεν είναι σωστό, στις εκκλησίες, οι προσευχές να γίνωνται τροχάδην ούτε οι μοναχοί πρέπει να τρώνε τα λόγια της προσευχής κι αντί να λένε, Κύριε Ελέησον, να τα κάνουν για συντομία μία λέξι και να λένε του Θεού Κυρλέησον, Κυρλέησον, Κυρλέησον. Ή σαν ποτάμι να βγαίνη από το στόμα μας ο πεντηκοστός ψαλμός ή όποια άλλη προσευχή δίχως κόμματα, δίχως συναισθήματα, δίχως νόημα, λόγια χαμένα κι άκαρπα.

Ρωτήσαμε τον πατέρα Πορφύριο πώς συμβαίνει, πολλές φορές, άνθρωποι να γίνωνται καλά από αθεράπευτες ασθένειες κι εκείνος απήντησε, δια της πίστεως. Τον ρωτήσαμε δε τί εννοούσε "δια της πίστεως" και μας εξήγησε ότι, αν ο ασθενής εγκαταλείψη τη φυσική γνώσι των γιατρών και τα αφήση στο Θεό, τότε κάνει την πρόνοια του Θεού να αναλάβη να τον κάνη καλά. Και γίνεται έτσι καλά! Να, ήλθε, μας είπε, μια κυρία με καρκίνο στο μαστό και μου λέει εγώ δεν θα πάω πουθενά ούτε σε γιατρούς ούτε σε κανένα και ό,τι θέλει ο Θεός ας γίνη. Κι εγώ της είπα αφού έχεις τόση πίστι στο Θεό, τους γιατρούς δεν τους χρειάζεσαι. Κι αδιαφόρησε και έκτοτε πέρασαν τριάντα χρόνια και δεν έπαθε τίποτε. Αλλά αυτό θέλει προσοχή, για να μην εκπειράσουμε τον Κύριον. Δηλαδή, δεν απαιτούμε την θεραπεία, εμπιστευόμεθα στο Θεό να κάνη ό,τι θέλει. Και αυτός, άν θέλη, μας κάνει καλά, αν δε θέλη, μας αφήνει την αρρώστια, όπως στον Απόστολο Παύλο και αν κρίνη πάλι, με τη δική Του, βούλησι, μας παίρνει κοντά Του. Γιατί, Πίστις δεν σημαίνει, πάντοτε, βεβαιότητα για τη θεραπεία, αλλά σημαίνει πρωτίστως εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού.

Κάποτε, που ο γέροντας ευρισκότανε σε πολύ κακή κατάσταση υγείας, δεν σταμάτησε το ευεργετικό έργο του προς τους ανθρώπους. Όμως για τον εαυτό του ποτέ δεν ζητούσε να γίνη καλά. Θεωρούσε την ασθένεια σαν ευεργεσία, επίσκεψη Θεού για τον εξιλασμό και την τελειότητα και ίσως πολλοί θα έλεγαν αυτός που κάνει καλά τους άλλους, πώς δεν κάνει καλά τον εαυτό του. Όμως ο γέροντας ο χαρισματούχος πίστευε ότι η ασθένεια και ο πόνος ήτανε τα μεγαλύτερα των χαρισμάτων. Φυσικά οι άνθρωποι τρέμουμε και να το σκεφθούμε αυτό, γι' αυτό λέμε τίποτε δεν είναι σαν την υγεία. Κι όμως ο γέροντας πίστευε ότι είναι μεγάλο χάρισμα ο πόνος κι όχι μόνο δεν παρακαλούσε για τον εαυτό του να γίνη καλά, αλλά έλεγε και το εξής σημαντικό: κάποτε παρακαλούσα το Θεό να μου δώση ασθένεια και τώρα, που μου την έδωσε, να που δεν την αντέχω.

Έλεγε ο πατήρ Πορφύριος ότι πολλοί άνθρωποι, πολλές φορές, θέλουν να κάνουν το καλό, αλλά από την ενέργεια τους αντί να γίνη καλό, βγαίνη κακό. Πρέπει, έλεγε, να ζυγίζουμε τα πράγματα και μια και δύο και δέκα φορές και να βεβαιωνώμαστε ότι η πράξι κι η ενέργεια μας δεν πρόκειτα, να φέρη αντίθετα αποτελέσματα. Κι αν αμφιβάλλουμε, ότι η ενέργεια μας δεν θα φέρη το καλό, θα πρέπη να συμβουλευθούμε ανθρώπους έμπειρους επί του θέματος κι ακόμη να πάρουμε και την ευλογία του πνευματικού μας, όπως κάνουν και οι μοναχοί στα μοναστήρια, γιατί, έλεγε, κι εμείς στον κόσμο ζούμε κι ενεργούμε σαν σε μοναστήρι με γεροντάδες και πνευματικούς. Αυτή είναι η σειρά της Εκκλησίας κι η Ορθοδοξία.

Ένας θεολόγος είχε προβλήματα με το Μητροπολίτη του, γιατί ο Μητροπολίτης του σκανδάλιζε με τη συμπεριφορά του τους πιστούς και ρωτούσε το γέροντα αν έπρεπε ο θεολόγος να το πη στο Μητροπολίτη. Κι ο πατήρ Πορφύριος του είπε: μπορείς αφού θέλεις, δικαίωμα σου είναι να πας να διαμαρτυρηθής. Εσύ, του λέει ο θεολόγος, θα τόκανες αυτό; Κι ο γέροντας είπε: όχι δεν θα το έκανα. -Γιατί δεν θα το κάνατε; - Εγώ δεν θα το έκανα, γιατί γνωρίζω ότι οι άνθρωποι δεν έχουν υπακοή και δεν έχουν το συνήθειο να κάνουν τί τους λένε οι άλλοι. Γι αυτό κι εσύ πήγαινε να του το πης εμπιστευτικά, δίχως να τον προσβάλης κι άν σε ακούση και συμφωνήση μαζί σου, κατάφερες ένα μεγάλο πράγμα, από τα πλέον δύσκολα. Εσείς τί θα κάνατε, γέροντα; Εγώ με συνεχή προσευχή θα τα έλεγα του Χριστού και θα παρακαλούσα το Χριστό να του τα μεταφέρη και ο Χριστός, όπως είμαι σίγουρος γι αυτό, θα του τα φέρη στους λογισμούς του κι αυτός ο τρόπος γνωρίζω ότι είναι ο αποτελεσματικότερος. Ο γέρων συνήθιζε για κάποιο θέμα σοβαρό να αφιερώνη κάθε φορά δεκαπέντε λεπτά, λέγοντας, ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ, με τόνο ικετευτικό κι αργό κι ο νους του πήγαινε στο πρόσωπο, το οποίο ήθελε να ελεηθή. Σε τέτοιες περιπτώσεις το προσέξαμε, ότι άνοιγε και τα χέρια του ελαφρά επηρεασμένος από την εσωτερική προσευχή του. Όταν κάποιος του ζητούσε για χάρη να προσευχηθή, έλεγε, κάνε κι εσύ προσευχή κι εγώ θα ευχηθώ ταπεινά προς τον Κύριο.

Κάποτε δύο φίλοι πήγανε στον πατέρα Πορφύριο και τον ρωτήσανε αν ο ένας προσευχότανε σωστά, όταν έλεγε Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον ημάς. Ο άλλος είχε την εντύπωση ότι έπρεπε να λέη Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον με, γιατί, έλεγε, παρακάλεσε για τον εαυτό του κι αρκετό είναι. Ο γέρων είπε ότι ο ίδιος, όταν προσευχότανε, έλεγε αργά και ικετευτικά σαν να είχε μπροστά του το Χριστό, Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον με, αλλά ο νους του επήγαινε προς τον κόσμο όλο και ξεχωριστά προς την Εκκλησία.

Έλεγε ο σοφός γέρων Πορφύριος ότι οι γονείς πρέπει να προσέχουν την συμπεριφορά τους, ακόμη και μπροστά στα νήπια και δεν πρέπει να σκέπτωνται και να λένε: "μικράκι είναι και δεν καταλαβαίνει". Προσέξετε, έλεγε, ένα μικρό παιδάκι, που αρκουδίζει πώς κοιτάζει από πάνω μέχρι κάτω τον οποιοδήποτε νέο επισκέπτη που θα μπη στο σπίτι. Μέσα σε χρόνο 2-3 δευτερολέπτων το μικρό αυτό παιδάκι, που εσύ δεν υπολογίζεις, έχει μελετήσει τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου εκείνου και τον έχει ψυχολογήσει μέσα κι έξω.

Έλεγε ο πατήρ Πορφύριος ότι οι γονείς πρέπει να προσέχουν πολύ τη γλώσσα τους. Πρέπει να ευλογούν κι όχι να καταριώνται τα παιδιά τους, γιατί, έλεγε, και ενώ ομιλούσε, σήκωνε ελαφρά τα χέρια κι άνοιγε τα δάκτυλα, η καρδιά μας είναι ένας πομπός που εκπέμπει και τα δάκτυλα είναι οι κεραίες. Από κάθε άνθρωπο εκπέμπονται ευλογίες ή κατάρες, ευλογία ή δυστυχία, καλό ή κακό. Και διηγείτο ένα περιστατικό που γνώριζε ο ίδιος. Το παιδί, μας έλεγε, έφυγε από το σπίτι του και πήγε στο παιχνίδι, ενώ η μητέρα του το ήθελε να πάη με το γαϊδούρι στο χωράφι. Τελικά το παιδί ήλθε στο σπίτι και η μητέρα του γεμάτη θυμό, το καταράστηκε με μια απαίσια κατάρα, με ξυλοκρέβατα, που ξεστομίζουν αμόρφωτες, κακόγνωμες κι άξεστες γυναίκες, που ζουν μακρυά από την εκκλησία. Το παιδί πήρε το γαϊδούρι, κτύπησε σε μία πέτρα και το βρήκαν περαστικοί και το έφεραν σε ξυλοκρέβατο νεκρό, όπως το καταράστηκε. Τραβούσε τα μαλλιά της, αλλά το κακό είχε γίνει. Γι'α υτό και το Ευαγγέλιο συμβουλεύει να ευλογούμε και να μη καταριώμαστε, γιατί η ευλογία φέρνει το καλό και η κατάρα φέρνει το κακό, τη συμφορά, τη δυστυχία.

Όποιοι ήθελαν να αφιερωθούν στο Θεό και τον ρωτούσαν τί πρέπει να κάνουν, για να αγαπήσουν τον Κύριο, τους έφερνε το παράδειγμα τί κάνουν οι νέοι άνθρωποι, που, για να παντρευτούν, ερωτεύονται ένα πρόσωπο. Αν θέλη ένας να ερωτευθή κάποια νέα, όσο καταπιάνεται με αυτή, τόσο του κολλάει στο νου και δεν μπορεί να την βγάλη. Παρομοίως οι άνθρωποι του Θεού πρέπει να καταπιανώμαστε με το Θεό και τα θεία κι εκεί πρέπει νάναι ο νους μας κι οι σκέψεις μας κι η μελέτη μας και να μη μένη περιθώριο για να εισέλθη τίποτε άλλο.

Συμβούλευε όλους τους ανθρώπους και ειδικά όσους νέους ήθελαν να αφιερωθούν στο Θεό, νάχουν για πρότυπο τους τους μοναχούς του Αγίου Όρους κι εκεί νάναι στραμμένος ο νους τους, ως το ιδεώδες μονοπάτι που οδηγεί στην αγιωσύνη. Αν ο νέος, ο οποίος δεν είναι μοναχός, δεν βλέπη στο μοναχισμό το σωστό πρότυπο του Αγίου, κινδυνεύει να περιπέση στην αίρεσι και στην πλάνη. Σημείο πλάνης, έλεγε, είναι να αισθάνεται ανώτερος των ασκητών, επειδή έδωσε ελεημοσύνη ή κήρυξε το ευαγγέλιο, το οποίο ο ίδιος δεν το τηρεί.

Έλεγε ο γέρων Πορφύριος ότι ο σωστός χριστιανός, όταν ακούση ότι κάποιος χαίρεται, προσπαθεί και χαίρεται μαζί του κι όταν ακούση ότι κάποιος λυπάται κι αυτός λυπάται και προσεύχεται γι' αυτόν και προπαντός προσέχει πολύ μήπως από την κακή του στάσι απέναντι του προβλήματος του συνανθρώπου του προσελκύση επάνω του τον πειρασμό και πειρασθή κι αυτός, για να μάθη από τη σκληρή πείρα των πραγμάτων ότι οφείλει να είναι συμπαθής προς τους πειραζομένους και πάσχοντας. Κι επ' αυτού έλεγε "ότι στο χωριό του υπήρχε μια γυναίκα που είχε ένα εμπορικό κατάστημα. Η γυναίκα αυτή άκουσε ότι μια νέα του χωριού αποπλανήθηκε από ένα παντρεμένο κι έμεινε έγκυος. Ήτο τέτοιος ο ζήλος της εμπόρισσας εκείνης, που άρχισε να το συζητή με τις άλλες γυναίκες και να λέη ότι, αν η νέα αυτή ήτανε κόρη της, έτσι, έτσι, έλεγε, θα τη σούβλιζε όπως σούβλισαν οι Τούρκοι το Διάκο. Δεν πέρασε πολύς καιρός και έπεσε της εμπόρισσας πολλή δουλειά κι αναγκάσθηκε να πάρη κάποιο για να τη βοηθάη στο έργο της και τελικά έμεινε η γυναίκα έγκυος από αυτόν κι έμαθε, δια της σκληρής πείρας, ότι είμεθα όλοι άνθρωποι, ομοιοπαθείς με σάρκα και πρέπει να είμαστε ο ένας συμπαθής προς τον άλλο κι ανάλογα, αν ο άλλος λυπάται, να λυπώμαστε κι εμείς κι αν χαίρεται, να χαιρώμαστε μαζί του.

Έλεγε ο γέροντας ότι οι άγιοι ευαρεστούν το Θεό με την άσκησι, την προσευχή και την νηστεία. Ρωτήσαμε το γέροντα εάν ένας τρώγοντας κι ευχαριστώντας το Θεό κάνει έργο καλό, κι αφού σκεφθηκε για δύο δευτερόλεπτα, είπε ναι κι αυτό γίνεται, δηλαδή τρώγοντας με τάξη να κάνης κι έργο ευχαριστίας και δοξολογίας προς το Θεό ταυτοχρόνως έτσι κι η τροφή, άν και ύλη, γίνεται έργο πνευματικό.

Ένα θρησκευόμενο κορίτσι, είκοσι περίπου ετών, είχε φθάσει σε ακραίες σχέσεις με τους δικούς του κι ήθελε να φύγη από το σπίτι. Τελικά πήγε να συμβουλευθή τον γέροντα Πορφύριο. Έλεγε στο γέροντα ότι δεν τα πηγαίνει καθόλου καλά με τους δικούς της στο σπίτι και σκέφτεται να φύγη. Ο γέροντας τη ρώτησε τί είναι τα προβλήματα της και γιατί δεν μπορεί να τα πηγαίνη καλά με τους δικούς της κι εκείνη του είπε ότι δεν την αγαπούν οι δικοί της καθόλου. Κι ενώ μεν αυτή είναι θεοσεβής, εκείνοι είναι πολύ κοσμικοί. Τότε ο γέροντας της είπε ότι αφού είναι ευλαβής, πρέπει αυτή μάλλον να τους αγαπάη και να μην απαιτή αυτοί να την αγαπούν. Γνωρίζεις, της λέει, ότι οι χριστιανοί προσπαθούν να αγαπούν τους άλλους με τα ελαττώματα τους, όπως λέει κι η παροιμία. Κι ενώ μας έλεγε ο πατήρ Πορφύριος το παράδειγμα αυτό, μας έλεγε ότι θα πρέπη οι γονείς σιγά-σιγά να αφαιρέσουν από τα παιδιά τους την κακή συνήθεια ότι πρέπει όλο το ενδιαφέρον τους να στρέφεται γύρω από αυτά, κι ότι θα πρέπη να τα διδάξουν και να τα συνηθίσουν να κάμπτωνται και να προσαρμόζωνται με όλους και σ' όλες τις καταστάσεις. Κι αυτό για να μη δυσκολεύωνται τελικά, όταν θα εισέλθουν στη ζωή, με χίλιους δύο διαφορετικούς χαρακτήρες ανθρώπων( έτσι να μη τα χαλάνε και να μη δημιουργούν εχθρούς για μικροεγωϊσμούς και υπερβολική αυταρέσκεια. Αυτή είναι η σωστή παιδαγωγική, έλεγε.

Μια κυρία πήγε στον πατέρα Πορφύριο και ρωτούσε τί να κάνη με το σύζυγο της, ο οποίος είναι κακός. Κι ο γέροντας της έλεγε, αν γίνης εσύ καλή χριστιανή, με το καλό σου παράδειγμα και με την αγιότητα σου, σιγά-σιγά θα τον συγκινήσης και θα τον φέρης στο φιλότιμο και θα γίνη κι εκείνος καλός. Εδώ ακριβώς γίνεται το μεγάλο σφάλμα, ότι δεν χρησιμοποιούμε την ευγένεια και την χριστιανική καλωσύνη, τα δυνατά αυτά μεγάλα κλειδιά, για να επηρεάσουμε τους άλλους. Εάν εσύ είσαι καλή κι αγία, είναι αδύνατο τελικά να μην επηρεαστή κι ο σύζυγος σου προς την ίδια εξευγενισμένη κατάστασι. Τί σπουδαία γυναίκα έχω εγώ, θα σκέπτεται. Ένας κακός, ποτέ δεν είναι αρκετός, για να γίνη ένας καυγάς.

Ο γέροντας ομιλούσε συχνά περί αγώνος και πολέμου, που πρέπει να γίνεται ενάντια στη νωθρότητα, με την οποία μας πολεμεί ο διάβολος, για να μη εργαζώμαστε το έργο της προσευχής. Ο γέροντας ομιλούσε, χρησιμοποιώντας λαϊκές εκφράσεις στον τόπο των ασκητικών. Έτσι δεν έλεγε στους ανθρώπους τις λέξεις ακηδία αλλά νωθρότης, αντί νηστεία έλεγε συχνά τη λέξι διαιτολόγιο ή τρόπο διατροφής. Όταν ο γέροντας ήθελε να μιλήση για νηστεία σε ανθρώπους εύσωμους τους έλεγε, νομίζω καλό είναι να ακολουθήσης ένα διαιτολόγιο, να χάσης λίγο βάρος κι άν τον έβλεπε ότι είχε διάθσι για νηστεία του ομιλούσε για τη νηστεία με τις εκφράσεις πρόγραμμα ή διαιτολόγιο. Ο γέρων πίστευε ότι η νηστεία πρέπει να ταυτίζεται και με περιορισμό τροφής, ποσοτικώς και σε ορισμένες ώρες, όπως συνηθίζουν κι οι κοσμικοί να κάνους τις δίαιτες τους κι όχι, όπως συνηθίζουν οι πολλοί χριστιανοί, όταν νηστεύουν, να παχαίνουν, επειδή τρώγουν νηστήσιμα, όχι δύο ή τρεις φορές, από λίγο, αλλά συνέχεια, δίχως ωράριο και δίχως πρόγραμμα και μεγάλες ποσότητες, όπως δηλαδή τρώνε κι οι χοίροι. Έτσι ο γέροντας πίστευε ότι η σωστή νηστεία των χριστιανών πρέπει μεν να συμμορφώνεται με τις διατάξεις των Πατέρων της Εκκλησίας ως προς την αποφυγή των ζωϊκών και λιπαρών ουσιών, αλλά να βαδίζη και με το σύστημα, που ακολουθούν κι όσοι ακολουθούν τις ιατρικές συμβουλές δηλαδή να τρώγουν σε συγκεκριμένες ώρες λίγο φαγητό. Φυσικά είναι κι η εντολή του Θεού ότι πρέπει να τρώμε σαν λογικοί άνθρωποι κι όχι σαν άλογα ζώα, όποτε μας το ζητάη το ένστικτο ή μάλλον ο πειρασμός, δίχως λόγο και δίχως πρόγραμμα.

Μια νέα ψηλή πήγαινε κάθε τόσο στο γέροντα, για να τον συμβουλευθή σε πολλά από τα νεανικά της θέματα. ΄Οπως μας έλεγε της άρεσε η γυμναστική άσκησι, πράγμα που την ξεκούραζε, μετά από το φόρτο των μαθημάτων. Ο γέρων Πορφύριος, που είχε το χάρισμα να συμβουλεύη, ακόμη και τους επιστήμονες εις τον κλάδο, που εξειδικεύοντο, της υπέδειξε ότι δεν μπορεί να υπάρξη καλύτερη άσκησι από τις